Doba pozitivizma: realizam, impresionizam i prerafaeliti, 1848-1885

Godine 1848. revolucije širom Evrope potresle su mnoge zemlje, a ta godina se podudarila s prodorom filozofije materijalizma i pragmatizma koja je zamenila romantičarsku maštu. I opet su nove vlade- ali i novi pogledi- oblikovali evropska društva. Evropljani su bili sve skloniji mišljenju da su nauka i proverene činjenice temelj znanja.

Umetnost je u takozvanom razdoblju pozitivizma bila definisana realizmom. Umetnici su, umesto da idealizuju život, verno prikazivali stvarnost modernog doba, u rasponu od tužnog života sirotinje pa do raznovrsnih provoda imućnih. U pejzažnom slikarstvu realizam se razvio u impresionizam koji je dokumentovao preobražaj ruralne Francuske u pariska predgrađa.

Realizam u Francuskoj

Sa usponom Luja Napoleona posle revolucije 1848. godine francusko društvo je doživelo važan preobražaj. Industrijalizacija i uspon građanstva žestoku su ubrzani, a Pariz je poprimio svoj današnji oblik. Umetnici su zabeležili dramatičnu promenu društva u Francuskoj. Gistav Kurbe i Žan-Fransoa Mile u prvi red svog zanimanja postavili su način života i poslove radničke klase. Od šezdesetih godina XIX veka slikari, kao što su  Eduar Mane i Edgar Dega, preusmerili su realizam na gradski život, a impresionistički umetnici kao Klod Mone i Kamij Pisaro oslanjali su se na pažljivo posmatranje kako bi zabeležili nijanse predmeta iz prirode i proizvoda ljudskih ruku.

Gistav Kurbe, Sahrana u Ornanu. 1849-1850, Muzej Orsej, Pariz
Gistav Kurbe, Tucači kamena, 1849. godine. Drezden
Žan-Fransoa Mile. Sejač. 1850.
Onore Domije, Vagon treće klase, 1863-1865. godine. Metropolitenski muzej umetnosti, Njujork.
Eduar Mane- Doručak na travi, 1863. Muzej Luvr, Pariz
Eduar Mane- Olimpija, 1863. godina, Luvr, Pariz
Edgar Dega – Orkestar pariske opere. 1868-1869. Orsej, Pariz.
Klod Mone – Na obali Sene, Benkur. 1868.godina.
Klod Mone – Kapucinski bulevar, Pariz. 1873-1874. godine
Kamij Pisaro – Staza prema Ermitažu, Pontoaz. 1875.godine
Klod Mone- Ruanska katedrala

Britanski realizam

Industrijalizacija i urbanizacija u međuvremenu su u Engleskoj stvorile nova bogadstva za neke, a poniženje i bedu za druge. Mnogi intelektualci su kudili uspon sirovog materijalizma i amoralnosti. U umetnosti je era pozitivističkog mentaliteta donela zanimanje za naturalističke detalje, za vernost prirodi i za društvene probleme. Prerafaelitsko društvo usredsredilo se na industrijska i moralna zla savremenog Londona služeći se krajnje detaljnij naturalističkim stilom, i ponekad smeštajući prizore u srednjovekovnu duhovnu prošlost koja je služila kao parabola za moderno društvo. Sličan naglasak na duhovnosti i naturalizmu pokazale su i dekorativne umetnosti na čelu sa dizajnerskom kompanijom Vilijama Morisa koja je proizvodila divne rukotvorine. Za razliku od Francuske, u Engleskoj je realizam rano napušten jer ga jeu šezdesetim godinama XIX veka zamenio estetizam. Umetnici, s J.A.M. Vislerom na čelu, prihvatili su estetiku “umetnosti radi umetnosti” koja je takođe istraživala lične vizije i potisnutu erotiku.

Nastanak fotografije- sredstvo za masovnu proizvodnju umetnosti

Fotografija, to savršeno sredstvo pozitivističkog razdoblja, u početku je poslužila da zabeleži svet i podupire naučna istraživanja. Omiljene teme bile su portreti i lokaliteti. Mnogi fotografi su međutim smatrali svoj medij umetnošću, a ne mehaničkim sredstvom. Ti fotografi su nazvani piktorijalistima jer su, imitirajući slikarstvo, inscenirali svoje motive i nameštali svoje prikaze.

Arhitektura i industrijska revolucija

Gvožđe je pripomoglo da se arhitektura oslobodi eklekticizma istorijskih stilova. Upotrebljavalo se uglavnom za zgrade praktične namene kao što su železničke stanice. Zgrade građene sa gvozdenom konstrukcijom bile su zapravo skeletne, a upotrebljavale su gvožđe često u kombinaciji sa staklom; u njima je oblik (to jest dizajn) sledio funkciju i nije imao nikakvih istorijskih referenci. Ajfelov toranj, sagrađen 1889. godine za Međunarodnu parisku izložbu, primer je modernog pristupa graditeljskom projektovanju.

Džon i Vašington Rebling. Bruklinski most, Njujork. 1867-1883
Ser Džozef Pakston- Kristalna palata, London. 1851.
Gistav Ajfel- Ajfelov toranj, Pariz. 1887-1889